Statut przedszkola niepublicznego nie jest po prostu „luźniejszą wersją” statutu przedszkola publicznego. Jednocześnie kopiowanie wzoru statutu placówki publicznej do przedszkola niepublicznego również nie jest dobrym rozwiązaniem. Prawo oświatowe w dużej części zbliża wymagania dotyczące obu rodzajów placówek, ale w kilku miejscach wprowadza istotne różnice. W 2026 r., po kolejnych zmianach Prawa oświatowego, warto wiedzieć, gdzie dokładnie przebiega ta granica.

Przedszkole publiczne i niepubliczne – różnica jest mniejsza, niż może się wydawać

Na pierwszy rzut oka sprawa wygląda prosto. Dla przedszkola publicznego mamy art. 102 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, który szczegółowo wskazuje, co powinien zawierać statut.

Przepis wymienia między innymi nazwę i rodzaj przedszkola, jego cele i zadania, zasady bezpieczeństwa, sposób sprawowania opieki nad dziećmi, zasady ich przyprowadzania i odbierania, współpracę z rodzicami, organy przedszkola, organizację pracy, czas pracy, zasady odpłatności, zadania nauczycieli oraz prawa i obowiązki dzieci.

Można byłoby więc założyć, że niepubliczne przedszkole działa według całkiem innego modelu. Tak jednak nie jest.

Art. 172 ust. 3 Prawa oświatowego nakazuje odpowiednio stosować do statutu niepublicznego przedszkola art. 102 ust. 1 i 2. Oznacza to, że zasadniczy katalog spraw, które muszą zostać uregulowane w statucie przedszkola publicznego, znajduje zastosowanie także do przedszkola niepublicznego.

To bardzo istotne praktycznie. Sam fakt, że placówka jest prywatna, nie oznacza swobody w skonstruowaniu statutu od początku do końca według własnego uznania.

Co powinno znaleźć się w statucie każdego przedszkola?

Ustawowego katalogu nie warto traktować jak formularza, który należy mechanicznie przepisać. Znacznie bardziej użyteczne jest spojrzenie na niego przez pryzmat codziennego funkcjonowania placówki.

  • Tożsamość i zadania placówki – nazwę, rodzaj i siedzibę przedszkola, organ prowadzący oraz cele i zadania wynikające z prawa;
  • Bezpieczeństwo dziecka – sposób sprawowania opieki, zasady przyprowadzania i odbierania dzieci oraz zadania pracowników związane z zapewnieniem bezpieczeństwa;
  • Relację z rodzicami – formy współdziałania, częstotliwość kontaktów i sposób przekazywania informacji dotyczących dziecka;
  • Organizację przedszkola – organy placówki, ich kompetencje, sposób współpracy i rozwiązywania sporów, organizację pracy oraz czas pracy;
  • Sprawy finansowe i organizacyjne dotyczące pobytu dziecka – w szczególności zasady odpłatności za pobyt i korzystanie z wyżywienia;
  • Status dziecka i pracowników – zadania nauczycieli i innych pracowników oraz prawa i obowiązki dzieci, w tym przypadki, w których możliwe jest skreślenie dziecka z listy.

Warto zwrócić uwagę na użyte w art. 102 sformułowanie „w szczególności”. Katalog nie jest więc zamknięty. Statut może regulować również inne sprawy istotne dla funkcjonowania konkretnego przedszkola, pod warunkiem że przyjęte rozwiązania pozostają zgodne z obowiązującymi przepisami.

I właśnie tutaj zaczynają się praktyczne problemy.

Najważniejsza różnica: kto i w jaki sposób określa czas pracy?

To jeden z najlepszych przykładów pokazujących, dlaczego nie warto kopiować statutu przedszkola publicznego do placówki niepublicznej.

W przedszkolu publicznym art. 102 ust. 1 pkt 10 Prawa oświatowego przewiduje, że statut określa czas pracy ustalony przez organ prowadzący na wniosek dyrektora, w uzgodnieniu z radą przedszkola, a jeżeli rada przedszkola nie została utworzona – z radą rodziców.

W przypadku przedszkola niepublicznego ustawodawca wprowadził szczególną zasadę. Art. 172 ust. 3 wskazuje wprost, że czas pracy niepublicznego przedszkola ustala organ prowadzący.

To nie jest tylko redakcyjny szczegół.

Jeżeli w statucie prywatnego przedszkola znajdzie się skopiowana ze wzoru publicznego procedura wymagająca wniosku dyrektora i uzgodnienia z określonym organem, placówka może sama stworzyć sobie procedurę, której ustawa od niej nie wymaga. Później pojawia się problem, gdy organ prowadzący chce zmienić godziny funkcjonowania przedszkola, a treść własnego statutu nie odpowiada rzeczywistemu modelowi działania placówki.

Statut niepublicznego przedszkola wcale nie musi być prostszy

Jest jeszcze jedna ciekawa różnica.

W przypadku niepublicznego przedszkola art. 172 ust. 3 nakazuje stosować nie tylko art. 102, ale również art. 172 ust. 2 pkt 5 i 6.

W konsekwencji statut niepublicznego przedszkola powinien uwzględniać również prawa i obowiązki pracowników oraz sposób uzyskiwania środków finansowych na działalność placówki. Art. 172 ust. 2 pkt 5 obejmuje ponadto tryb składania skarg w przypadku naruszenia praw uczniów – przy czym w odniesieniu do przedszkola przepisy te stosuje się odpowiednio.

Jest to dobry przykład na to, dlaczego proste założenie: „przedszkole niepubliczne ma mniej wymogów” może prowadzić do błędów.

W pewnych obszarach jest dokładnie odwrotnie – ustawodawca nakazuje ująć w statucie niepublicznej placówki zagadnienia, których art. 102 nie wymienia w taki sam sposób w odniesieniu do statutu przedszkola publicznego.

„Odpowiednie stosowanie” nie oznacza „kopiuj i wklej”

To chyba najważniejsza praktyczna zasada przy opracowywaniu statutu przedszkola niepublicznego.

Prawo oświatowe nie stanowi, że art. 102 należy stosować do placówki niepublicznej wprost, ale że stosuje się go odpowiednio.

W języku prawnym ma to znaczenie.

Niektóre przepisy mogą zostać wykorzystane niemal bez zmian, inne trzeba dostosować do specyfiki przedszkola niepublicznego, a jeszcze inne – ze względu na odmienną konstrukcję organizacyjną placówki – wymagają szczególnej ostrożności.

Dobrym przykładem, poza czasem pracy, są postanowienia dotyczące odpłatności. Art. 102 wymaga określenia zasad odpłatności za pobyt dziecka oraz korzystanie z wyżywienia. Przeniesienie do przedszkola niepublicznego całej konstrukcji charakterystycznej dla placówki samorządowej może jednak prowadzić do statutu, który wprawdzie wygląda „urzędowo”, ale nie odpowiada rzeczywistemu modelowi działania placówki.

Statut powinien opisywać rzeczywiste zasady funkcjonowania konkretnego przedszkola, a nie model placówki, z której zaczerpnięto wzór dokumentu.

Publiczne czy niepubliczne – podstawa programowa obowiązuje obie placówki

Różnice organizacyjne nie oznaczają też, że przedszkole niepubliczne może dowolnie określić zakres prowadzonego wychowania przedszkolnego.

Art. 13 Prawa oświatowego wymaga, aby zarówno przedszkole publiczne, jak i niepubliczne realizowało programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową. Niepubliczne przedszkole ma również obowiązek zatrudniania nauczycieli posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli przedszkoli publicznych, z wyjątkami wynikającymi z ustawy.

Ma to szczególne znaczenie w roku szkolnym 2026/2027, kiedy od 1 września 2026 r. obowiązuje nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego.

Nie należy więc utożsamiać określenia „niepubliczne” z działalnością pozostającą poza systemem oświaty. Przedszkole niepubliczne ma większą swobodę w niektórych obszarach organizacyjnych, ale nadal funkcjonuje w ramach regulacji Prawa oświatowego.

Telefony i urządzenia elektroniczne – od 1 września 2026 r. zasady dotyczą także przedszkoli niepublicznych

Rok 2026 przyniósł jeszcze jedną zmianę, która dobrze pokazuje zbliżenie sytuacji obu rodzajów placówek.

Od 1 września 2026 r. obowiązuje nowy art. 102a Prawa oświatowego. Wprowadza on w przedszkolach zasadniczy zakaz wnoszenia i korzystania przez dzieci z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Ustawa przewiduje przy tym określony wyjątek związany z indywidualnymi potrzebami dziecka.

Przepisy pozwalają również uregulować w statucie warunki albo zakaz korzystania z takich urządzeń podczas wycieczek.

Co istotne, ustawodawca przesądził, że art. 102a stosuje się odpowiednio także do przedszkoli niepublicznych.

Nie jest to zatem obszar, w którym prywatna placówka może przyjąć całkowicie odmienny model tylko dlatego, że nie jest przedszkolem publicznym.

Statut to nie tylko art. 102 Prawa oświatowego

Przy przeglądzie statutu łatwo wpaść w pułapkę polegającą na sprawdzeniu wyłącznie katalogu z art. 102.

Tymczasem wymagania dotyczące treści statutu mogą wynikać również z innych przepisów.

Przykładem jest art. 125a ust. 7 Prawa oświatowego dotyczący organizacji zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Ustawa wymaga, aby statut określał m.in. stosowane technologie, sposób przekazywania materiałów oraz warunki bezpiecznego uczestnictwa w takich zajęciach. Regulacja ta znajduje zastosowanie także do przedszkoli niepublicznych poprzez art. 173a Prawa oświatowego.

Dlatego ocena statutu wyłącznie poprzez odhaczenie czternastu punktów z art. 102 może być niewystarczająca.

Najczęstszy problem? Statut żyje kilka lat, a przepisy się zmieniają

W praktyce rzadko problemem jest brak jakiegokolwiek statutu.

Znacznie częściej placówka ma dokument przyjęty kilka lat wcześniej, następnie kilkukrotnie zmieniany, uzupełniany o kolejne procedury i fragmenty zaczerpnięte z różnych wzorów.

Po pewnym czasie w jednym dokumencie mogą znaleźć się przepisy pochodzące z różnych okresów, używające nieaktualnych pojęć albo przewidujące procedury, które nie odpowiadają już obowiązującemu prawu.

Szczególnie łatwo o to obecnie. Rok 2026 przyniósł jednocześnie nową podstawę programową oraz zmiany Prawa oświatowego dotyczące urządzeń elektronicznych. Nie każda zmiana prawa automatycznie oznacza konieczność przeredagowania całego statutu, ale jest dobrym powodem, aby dokument przeczytać ponownie jako całość. Zobacz także: zmiana statutu przedszkola w 2026 r..

Co zrobić w placówce?

W przypadku przedszkola publicznego warto przede wszystkim sprawdzić, czy statut zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 102 Prawa oświatowego oraz czy poszczególne postanowienia nadal odpowiadają aktualnym przepisom i rzeczywistej organizacji placówki.

W przypadku przedszkola niepublicznego kontrola powinna pójść o krok dalej. Oprócz art. 102 trzeba uwzględnić art. 172 ust. 3 i wynikające z niego dodatkowe wymagania dotyczące m.in. praw i obowiązków pracowników oraz źródeł finansowania placówki. Trzeba też zweryfikować, czy rozwiązania przejęte z dokumentów przedszkoli publicznych rzeczywiście można zastosować w placówce niepublicznej.

Najgorszym rozwiązaniem jest traktowanie statutu jako dokumentu, który raz został napisany i od tej chwili istnieje wyłącznie po to, aby można go było okazać podczas kontroli.

Dobrze przygotowany statut powinien być przede wszystkim zgodny z prawem, czytelny i użyteczny w codziennym funkcjonowaniu przedszkola. To właśnie do niego często trzeba wrócić wtedy, gdy pojawia się spór z rodzicem, problem dotyczący odbioru dziecka, zasad odpłatności, organizacji placówki czy praw i obowiązków dziecka.

Stan prawny: 15 września 2026 r.

Oficjalne źródła

1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 820: ELI – Prawo oświatowe

2. Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, Dz.U. z 2026 r. poz. 1036: ELI – nowelizacja z 3 lipca 2026 r.